|
Мы занадта шмат гаварылі аб харчовай бяспецы і аб тым, што па ўзроўні сельгасвытворчасці мы затыкнулі за пояс ледзь не ўвесь свет. Але досыць было адбыцца прыродным катаклізмам у Расіі, як у рэдакцыі пачалі раздавацца званкі: «Днём з агнём не адшукаць у крамах грэчкі».
Інспектаванне некаторых крам у цэнтры Брэста ў мінулую сераду паказала, што праблема сапраўды ёсць. У краме «Санта-2» на вуліцы Міцкевіча прадавец зусім не здзівілася пытанню аб адсутнасці шуканага прадукта на паліцы. «Грэчка зараз – дэфіцыт», – лаканічна здаволіла яна мая пакупальніцкая цікавасць.
У суседняй «Репке» запаветныя пакеты з расійскімі крупамі атрымалася выявіць. Праўда, усе працаўнікі крамы – ад кіраўніцтва да прадаўца – ведаюць аб якія адбываюцца перыпетыях. Растлумачылі, што тыдні дзве назад грэчкі наогул не было ў продажы. А раней яна падаражэла, лічы, у два разу. З двух да чатырох тысяч рублёў за кілаграм. Зараз варта яшчэ больш. Вызначаны запас журналісту паказалі. Праўда, што будзе пасля яго продажу, пакуль загадка.
Можа, проста нагнятаецца ажыятаж, аб чым, думаецца, абавязкова паведамяць у найблізкі час з экранаў ТБ? Паспрабуем разабрацца разам са адмыслоўцамі, чаму жа мы, такія забяспечаныя харчаваннем, аказваецца, вельмі ўразлівыя.
Гадоўляй гэтак дэфіцытнай культуры, як грэчка, для патрэб гандлю на Брэстчыне наогул не займаюцца. Спецыялізаваныя прадпрыемствы знаходзяцца ў Гомелі і Гародня. Менавіта адтуль грэчка паступае на прылавак, а потым на наш стол. Але сваіх круп бракуе. Ільвіная частка яе імпартуецца з Расійскай Федэрацыі. А там у цяперашнім году ў перыяд красавання і налива, як вядома, здарылася вялікая засуха.
На абласной базе прадпрыемства «Белбакалея» у гутарцы з журналістам не хавалі праблем, якія, як апынулася, закранулі і іншыя крупы. Нам. генеральнага дырэктара Раіса Валошына растлумачыла, што нядаўна атрымалі два кантэйнера рысу з В'етнама. Гэта 40 тон. З грэчкай – напружанка па названых вышэй чыннікам. Попыт сапраўды інакш як ажыятажным не назавеш.
– Калі раней прадавалі да 10 тон у месяц, то зараз можам прадаць такую жа колькасць за... адзін дзень! – выказалася суразмоўніца.
Разам з тым адмысловец размяшчае інфармацыяй, што праз тыдзень-дзве сітуацыя стабілізуецца. Надзеі звязаныя з завяршэннем у Расіі ўборкі дэфіцытнай культуры. Які-ніякі ўраджай усё жа атрыманы. Напэўна ён дайдзе да Беларусі і, у прыватнасці, Брэстчыны. Гавораць, вагоны ўжо загружаюцца і хутка зрушацца ў нашым кірунку. Чакаецца, што першыя партыі новага ўраджая адправяцца ў шлях не раней 13 верасня. Праўда, адпускны кошт вырасце. Ужо зараз вядомая рознічны кошт грэчкі – 5 тысяч 700 рублёў за кілаграм. У такім разе попыт напэўна зваліцца.
Аб здольнасці выводзіць радыёнукліды з дапамогай грачанай кашы ходзяць легенды. Брэсцкія гаспадаркі выгадоўваюць грэчку, некаторыя засяваюць нават па 60-100 гектараў. Але ўраджай атрымоўваюць мізэрны – 5-6 цэнтнераў на круг, у лепшым выпадку да дзесяці. Як паведамілі ў облсельхозпроде, культура атрымоўваецца нерэнтабельнай, і таму заданні даводзяцца больш па «патрабаванню лекараў». Чыннік – кліматычныя ўмовы нашых шырыняў. Пераборлівая грэчка патрабуе вільгаці, а толькі толькі подсушит – няма нектаровыделения. Увогуле, расліна не пахне, пчолы не апыляюць, адкуль узяцца буйным зярняткам?
Зрэшты, ёсць і іншы бок медалю. Выгадоўваць, напрыклад, кукурузу на збожжа нашмат выгодней. Ураджайнасць – 50-60 цэнтнераў з гектара. У падрахунку на тоне кукурузы, па падліках, можна зарабіць 2,5 мільёна рублёў, на грэчцы – 800 тысяч. Як гаворыцца, адчуйце розніцу!
І яшчэ немалаважны нюанс. Для таго каб прадаваць выгадаваную грэчку, яе трэба адпраўляць, напрыклад, на «Гомельхлебопродукт», потым везці зваротна. А гэта маса папер, афармленняў і выдаткаў. У падрахунку сельгасвытворца застаецца ні з чым, а імпартуемая расійская грэчка аказваецца ніжэй па кошце, чым свая. Не ці прасцей рабіць упор на праславуты вал і большаць год ад года на ячменю і трыцікале? А потым ганарыцца мільёнамі тон і… сядзець на дыеце? vb.by |
