Кожнаму аўтаўладальніку даводзілася чуць: машыну трэба рамантаваць выключна ў прафесіяналаў: хутка, надзейна і з гарантыяй якасці. Давярацца так званым «умельцам з гаражоў» ні ў якім разе нельга. Аднак праўда жыцця такая, што часцяком кліент пакідае ў аўтасэрвісе ў 2-3 разу больш рэальнага кошту рамонту. І справа тут не столькі ў падатках і арэндзе памяшкання, колькі ў непрыкрытым нахабстве і адкрытым махлярстве. Самі прадстаўнікі гэтай сферы паслуг на ўмовах ананімнасці распавядаюць, што «надзьмуць» кліента на $100 прасцей простага. Калі трохі пастарацца, можна атрымаць і $300; варта яшчэ напружыцца – і ў кішэні ўжо $500. Відавочна, што на такія сумы кліента не ашуканы ні ў майстэрні па рамонце бытавой тэхнікі, ні ў краме, ні нават на рынку…
Нядаўна супрацоўнікі Камітэта дзяржкантролю правялі праверку ўстаноў па рамонце і абслугоўванню транспартных сродкаў. Вынікі ўразілі саміх кантралёраў. Апынулася, больш паловы падобных суб'ектаў наогул працуюць нелегальна. Але і сярод тых, што афіцыйна зарэгістраваныя, шматлікія відавочна парушаюць дзеючае заканадаўства. Умоўна гэтыя парушэнні дзеляцца на тры групы. А – фінансавыя (сыход ад падаткаў, зарплата ў канвертах, праца з кліентамі без КСА і без дакументальнага афармлення замоў); Бы – парушэнні санітарных і супрацьпажарных норм і правіл; У – парушэнні тэхнічных рэгламентаў, т. е., выяўляючыся народнай мовай, адкрытая халтура пры рамонце аўтамабіляў. На першы погляд, для радавога спажыўца найболей недасканалым з'яўляецца менавіта трэці пункт парушэнняў, які закранае яго асабістая цікавасць. Але бо практыка і тэорыя падману фармуецца ўжо пры першых двух. Бо законапаслухмяны ўладальнік СТО, як правіла, законапаслухмяны ва ўсім і патрабуе таго жа ад сваіх падпарадкаваных.
Паміж тым за апошнія тры года аб'ем паслуг аўтасэрвісу ў нашай краіне ўзрос больш за ў два разу (на Брэстчыне такіх прадпрыемстваў звыш 300). Звязана гэта першым чынам з масавай аўтамабілізацыяй насельніцтва. Аднак якасць аказваемых паслуг у цэлым застаецца невысокім. Не толькі з-за дэфіцыту сумленнасці ў слесараў і механікаў, але і з прычыны недахопу адпаведных ведаў, уменняў і навыкаў, неабходных для рамонту сучасных аўтамабіляў. Бо адна справа вылечыць «насмарк» у «Масквіча» – зняць карбюратар, прадуць яго помпай, пачысціць свечкі рашпілем. І зусім іншая працэдура патрабуецца якой-небудзь «Маздзе 6», дзе замест карбюратара – даволі складаная сістэма ўпырску, кіраваная электронным абсталяваннем. Тут ужо народныя сродкі ці наўрад дапамогуць, хутчэй нашкодзяць. Але дзе ўзяць тлумачальных пісьменных адмыслоўцаў, здольных працаваць на новым абсталяванні? – спытае любы ўладальнік СТО. Бо іх у большасці пасля атрымання «скарыначкі» прыходзіцца навучаць зноўку.
Яшчэ адна вельмі цікаўная дэталь. Абсалютная большасць нашых СТО ставяцца да так званай катэгорыі «З», гэта значыць для іх не патрабуецца абавязковае выкарыстанне тэхналагічных рэгламентаў вытворцаў транспартных сродкаў. Для параўнання, у краінах ЕС усе рамонтныя майстэрні павінны працаваць толькі ў рэжымах «А» і «У», у адпаведнасці з техрегламентами выкарыстаючы толькі арыгінальныя запчасткі. Мой знаёмы распавядаў, як у адной з нашых СТО на яго «Аўдзі» прымудрыліся паставіць бэушную дэталь ад аўтамабіля… іншай маркі. Машына ездзіла нейкае час, пакуль не заглухла ў самы непрыдатны момант. «Спяцы» напортачили так, што ўладальніку прыйшлося выкласці ўсю сваю зарплату (немаленькую, паміж іншым) на паўторны рамонт машыны. Прычым «гаражны» майстар ухіліў няспраўнасць за некалькі гадзін, тады як у спеццентре яна прабыла больш двух тыдняў.
– Істотнай праблемай для Брэста і ўсяго нашага рэгіёна з'яўляецца фактычная адсутнасць органа, упаўнаважанага праводзіць экспертную адзнаку якасці паслуг па тэхабслугоўванні і рамонту транспартных сродкаў, – тлумачыць Міхась Серков, першы намеснік старшыні КДК Брэсцкай вобласці. – У выніку чалавек, які пацярпеў ад няякаснага рамонту аўтамабіля, змушаны звяртацца да менскіх экспертаў, каб даказаць гэта ў судзе. Там вялізныя чэргі і цяганіна. Як правіла, мала хто вырашаецца прайсці праз усё пакуты. Уладальнікам СТО гэта толькі на руку. А прастой чалавек аказваецца фактычна неабароненым у гэтай сітуацыі.
Наяўнасць экспертнага цэнтра, хоць бы аднаго на вобласць, а лепш іх мець і ў буйнейшых райцэнтрах, такіх як Пінск і Баранавічы, стала бы добрай запамогай для аўтамабілістаў у іх барацьбе за якасць. Акрамя таго, адмыслоўцы КДК прапаноўваюць Брэсцкаму аблвыканкаму аказаць садзейнічанне ў арганізацыі курсаў падвышэння кваліфікацыі працаўнікоў СТО, а таксама ўзмацніць кантроль за іх дзейнасцю са боку дзяржавы і органаў нагляду.
– Так, асноўная праблема ў недахопе кваліфікацыі, – згаджаецца Лідзія Бойка, начальнік аддзела сертыфікацыі паслуг і прамысловай прадукцыі Брэсцкага цэнтра стандартызацыі, метралогіі і сертыфікацыі (ЦСМС). – Паводле нарматываў, кожны супрацоўнік СТО павінен праходзіць курсы падвышэння праз вызначаны час. Але курсы гэтыя платныя і ёсць толькі ў Менску. Натуральна, уладальнікі СТО эканомяць, вельмі неахвотна пасылаюць сваіх адмыслоўцаў на вучобу. Выключэнне складаюць, мабыць, толькі буйныя спецыялізаваныя цэнтры катэгорыі «А» (у Брэсце да іх ставіцца толькі «Атлант-М»), якія імкнуцца строга прытрымвацца тэрмінаў навучання супрацоўнікаў. А машыны, асабліва апошніх гадоў выпуску, патрабуюць да сабе адпаведнага дачынення. Ім патрэбен не слесар з кавадлай, а чалавек з вышэйшай адукацыяй…
Што дакранаецца сертыфікатаў, то іх, па словах Лідзіі Бойка, ЦСМС выдае на пяць гадоў. Пры гэтым штогод прытрымліваюцца праверкі, якія павінны выявіць, не ці пагоршыліся ўмовы ў параўнанні з тымі, што браліся за аснову ў момант сертыфікацыі. Калі ёсць неадпаведнасці, дзеянне сертыфіката могуць і ануляваць. Гэта значыць правілы гульні досыць цвёрдыя. Аднак у рэальнасці яны часцяком парушаюцца, прымушаючы гаспадароў аўта шукаць шчасця ў тых самых гаражных умельцев, з якімі пакуль не вельмі паспяхова спрабуюць дужацца адпаведныя дзяржаўныя органы. Выкажу крамольную думку: дужацца з «гаражниками» зараз – значыць нашкодзіць шматмільённага войска аўтамабілістаў. Калі іх прыціснуць, канкурэнцыя ў гэтай сферы зваліцца вельмі нізка, і ўладальнікі легальных СТО палегчана ўздыхнуць, стануць яшчэ больш беспардонна задзіраць кошты на свае паслугі, не забяспечваючы пры гэтым рост якасці. Адзіны выхад, мабыць, у больш шчыльным кантролі дзяржавы над прадпрыемствамі аўтасэрвісу. Іх трэба ўсімі праўдамі і няпраўдамі ўпэўніць працаваць па формуле 2Ч – сапраўды і чыста (чытай, кваліфікавана), стала ўдасканальваючы сваё майстэрства. Тады, глядзіш, праз некалькі гадоў народныя ўмельцы з гаражоў стануць шукаць працу ў легальных аўтарамонтных майстэрнях. Альбо адчыняць свае ўласныя.
P.S. У наступных матэрыялах рубрыкі «Пад знакам якасці» мы пагаворым аб тым, як нас абслугоўваюць у іншых сферах жыцця: у побыту, гандлю, грамадскім сілкаванні, транспарце, сувязі, медыцыне… Калі ў вас, паважаныя чытачы, ёсць уласнае меркаванне, падмацаванае пэўнымі прыкладамі на гэты рахунак, падзеліцеся з аўтарам. Магчыма, нашы агульныя высілкі дапамогуць грамадству прасунуцца ў рашэнні тых або іншых праблем. Нагадаем, што цяперашні год абвешчаны ў Беларусі Годам якасці. Тэлефануеце нам па тэл. 21-32-94 або пішыце на электронны адрас рэдакцыі
Этот адрес e-mail защищен от спам-ботов. Чтобы увидеть его, у Вас должен быть включен Java-Script
(з пазнакай «для Барыса Павловского»).
Як паменшыць верагоднасць падману?
Складаная прылада сучаснага аўтамабіля ў вызначанай ступені палягчае махлярства ў аўтасэрвісах. Тонкасці прылады машыны ведаюць далёка не ўсё, што нядзіўна: для гэтага трэба альбо адмысловая адукацыя, альбо вялікі досвед. Падобным няведаннем актыўна карыстаюцца на станцыях тэхнічнага абслугоўвання, палохаючы аўтааматараў малазразумелымі тэрмінамі і магчымымі наступствамі паломкі. Але, авалодаўшы хоць бы элементарнымі ведамі, вы не паддасцеся на выкруты працаўнікоў СТО. Выкажам здагадку, машына дрэнна заводзіцца. Магчыма, чыннік усяго толькі ў акумулятары, які неабходна падзарадзіць або замяніць. Калі механік аўтасэрвісу бачыць, што да яго прыехаў «імбрычак», ён і не падумае правяраць акумулятар, а скажа прыкладна наступнае: «Усё вельмі запушчанае, трэба тэрмінова змяняць свечкі, бензапомпа, фарсункі і т. д.» У выніку кліенту прыйдзецца выкласці круглую суму за цалкам непатрэбныя ў дадзеным выпадку запчасткі, а заадно і за іх замену. Калі жа вы прыедзеце ў аўтасэрвіс і скажаце: «Акумулятар праверыў, свечкі ў парадку, але машына ўсё роўна не заводзіцца», – дачыненне да вас будзе іншым. Механік зразумее, што перад ім чалавек, які мае паняцце аб прыладзе аўтамабіля. Можа, гэта і не пазбавіць вас ад падману, але яго маштаб напэўна будзе менш.
vb.by
