|
Вольную эканамічную зону «Брэст» сёння ўжо можна лічыць візітнай карткай рэгіёна. 65 зарэгістраваных у ёй прадпрыемстваў адрозніваюцца высокай якасцю прадукцыі, перадавымі тэхналогіямі і эфектыўным мэнэджментам. За 13 гадоў з моманту стварэння СЭЗ у эканоміку вобласці рэзідэнтамі было інвеставана больш 600 млн даляраў. Дзель СЭЗ у экспарце прадукцыі на працягу апошніх пяці гадоў заставалася на ўзроўні 27-28 %. Але зацяжны сусветны фінансавы крызіс асабліва адчувальна паўплываў на экспартаарыентаваныя прадпрыемствы. Наколькі глыбокімі апынуліся яго наступства? Не ці адаб'юцца яны на настроі патэнцыйных фундатараў? На пытанні карэспандэнта «Вячоркі» адказаў раздзел адміністрацыі СЭЗ «Брэст» Віктар Невдах.
– Віктар Іосіфавіч, напэўна ў Вас на стале разгорнуты аналіз вынікаў працы СЭЗ у 2009 году. Якія лічбы натхнілі і якія расчаравалі?
– У 2009 году агульны аб'ём укладзеных рэзідэнтамі СЭЗ «Брэст» інвестыцый склаў 320 млрд рублёў, што на 70 млрд рублёў перавышае паказчык 2008 гады і з'яўляецца найбольшым за ўвесь перыяд дзейнасці СЭЗ. Цешыць і тое, што, нягледзячы на ўсе складанасці апошніх гадоў, зарэгістравана 6 новых рэзідэнтаў, якія плануюць рэалізаваць вельмі перспектыўныя інвестыцыйныя праекты: па вытворчасці лекавых прэпаратаў, не што выпускаюцца ў краіне, а таксама элементаў для сонечных батарэй, доильных сістэм і халадзільнага абсталявання, метиловых эфіраў тоўстых кіслот, аўтакасметыкі ў аэразольных балонах. Адным з інвестпраектаў прадугледжваецца будаўніцтва буйнага лагістычнага цэнтра. Сумарны аб'ём заяўленых інвестыцый складае 35 млн эўра.
І у той жа час у які прайшоў годзе адбылося прыкметнае паніжэнне аб'ёмаў вытворчасці і аб'ёмаў экспарту (дзель прадпрыемстваў СЭЗ у экспарце Брэсцкай вобласці скарацілася з 28 % да 25 %). Галоўны чыннік – рэзкае падзенне спажывецкага попыту ў Расеі, на асноўным рынку збыту рэзідэнтаў СЭЗ.
– Якія галіны апынуліся найболей уразлівымі ва ўмовах крызісу?
– Больш іншых папакутавалі прадпрыемствы мэблевай і харчовай прамысловасці. Збой у працы мясаперапрацоўчых прадпрыемстваў (аб'ём вытворчасці 82 % да папярэдняга года) адбыўся з прычыны ўводзін часавай забароны на ўвоз свініны з краін ЕС з-за выяўленні віруса свінога грыпу. Пастаўка мяса з айчынных мясакамбінатаў дазволіла забяспечыць толькі малаважную загрузку вытворчых магутнасцяў. Забарона быў зняты толькі ў верасні. Аднак за час змушанага прастою прадпрыемства страцілі рынкі збыту, што адбілася на іх наступнай працы.
Рэзкае паніжэнне попыту на мэблю на расійскім рынку прывяло да скарачэння аб'ёмаў вытворчасці на мэблевых прадпрыемствах СЭЗ (мінус 45 %).
– Хто з рэзідэнтаў спрацаваў паспяхова?
– Гэтае прадпрыемства, якія выпускаюць імпартазамяшчальную прадукцыю, т. е. якія працуюць на ўнутраны рынак, – «Гефест-Тэхніка», «Гефест-Кварц», электроламповый завод, «Белбаупласт». Яны не толькі не скарацілі, але і здолелі нарасціць аб'ёмы вытворчасці.
– Чаму бы не дазволіць у перыяд крызісу і іншым прадпрыемствам экспартнай скіраванасці пераарыентавацца на ўнутраны рынак, як гэта зрабілі ў некаторых краінах блізкага замежжа?
– У нас працягвае дзейнічаць пастанову Саўміна ад 27.09.2006 г. № 1264, паводле якога кватуецца збыт прадукцыі, не ўваходнай у пералік імпартазамяшчэння. Пастаўка на экспарт павінна складаць не меней 70 % ад агульнага аб'ёму рэалізацыі, а, адпаведна, на ўнутраны рынак – не больш 30 %.
Ва ўмовах сусветнага эканамічнага крызісу і вострага дужання за інвестыцыі на міждзяржаўным узроўні досыць складана знайсці фундатараў, гатовых абцяжарыць сябе абавязаннямі па рэалізацыі тавараў толькі на вонкавых рынках. Таму я лічу, што гэтая пастанова ў вызначанай ступені зніжае інвестыцыйную прывабнасць вольных эканамічных зон.
Хоць трэба прызнаць, што ў апошні час шматлікае робіцца для той, каб умовы інвеставання ў Рэспубліцы Беларусь былі максімальна прывабнымі.
– Якія з заканадаўчых актаў, прынятых летась, Вы маглі бы вылучыць?
– Дэкрэт прэзідэнта «Аб стварэнні дадатковых умоў для інвестыцыйнай дзейнасці ў Рэспубліцы Беларусь». Ён дазваляе фундатарам, якія заключылі інвестыцыйная дамова з дзяржавай, значна скараціць тэрміны ўводу новых вытворчасцяў у эксплуатацыю. Зараз яны могуць весткі будаўніцтва раўналежна з распрацоўкай, экспертызай і сцвярджэннем праектна-каштарыснай дакументацыі. Такія фундатары таксама вызваляюцца ад поплатка за права зняволенні дамовы арэнды зямельнага ўчастку і пакрыцці страт сельскагаспадарчай і лесагаспадарчай вытворчасці.
– З 1 студзеня 2010 гады дзейнічае дамову аб адзіным мытна-тарыфным рэгуляванні паміж Рэспублікай Беларусь, Рэспублікай Казахстан і Расійскай Федэрацыяй. Як гэта закране інтэрасы рэзідэнтаў СЭЗ?
– Для рэзідэнтаў вольных эканамічных зон Рэспублікі Беларусь вызначаны пераходны перыяд да 1 ліпеня бягучага года, на працягу якога будзе дзейнічаць нацыянальнае заканадаўства. Пасля гэтага ўступіць у сілу дамова па мытным рэжыме вольных эканамічных зон краін-удзельніц Мытнага звяза.
У цяперашні час працуе міждзяржаўная камісія па распрацоўцы ўніфікаванай нарматыўнай прававой базы, і мы робім усё магчымае, каб інтэрасы рэзідэнтаў беларускіх СЭЗ былі максімальна ўлічаныя ў выніковым дакуменце. Але пакуль дамовы па Сэзам няма, гэта насцярожвае і стрымлівае актыўнасць фундатараў.
– З кім з патэнцыйных фундатараў адміністрацыя СЭЗ «Брэст» вядзе цяпер перамовы? З кім Вы паспелі пагутарыць у новым годзе?
– На стадыі прапрацоўкі юрыдычных і фінансавых пытанняў знаходзіцца праект па вытворчасці аднаразовых падгузнікаў для дарослых і аднаразовых медыцынскіх прасцін. Перамовы па гэтым інвестыцыйным праекце адбыліся ў адміністрацыі зоны ў снежні 2009 гады з удзелам кіраўніцтва італьянскіх кампаній «Мастержест», «Экопрогресс» і беларускіх партнёраў, зацікаўленых у арганізацыі сумеснага прадпрыемства.
Працягваецца праца з буйнай хімічнай і лагістычнай кампаніяй з Нямеччыны «PСС SЕ» («Petro Carbo Chem») аб магчымасці стварэння на тэрыторыі СЭЗ вытворчасці силициума і экспартаарыентаваных тавараў бытавой хіміі. У канцы месяца чакаецца прыезд кіраўніцтва кампаніі «PCC SE».
14-15 студзеня нас наведала група польскіх бізнэсмэнаў з г. Белхатов (рэгіён Лодзь), якія не толькі зацікаўленыя ў размяшчэнні сваіх капіталаў у межах СЭЗ, але і разглядаюць да рэалізацыі некаторыя рэгіянальныя інвестыцыйныя праекты.
Будзем спадзявацца, што пачатак гады стане такім жа ўраджайным на новыя прадпрыемствы, як і канец які пайшоў. vb.by |
